Logo Thing main logo

Tag: politics

Nota

Zimbabwe: czy możliwe jest kolejne przesilenie polityczne?

27.02.2021

Igor DobrzenieckiZimbabwe: czy możliwe jest kolejne przesilenie polityczne ?Słowa kluczowe: Zimbabwe, polityka, przemiany.Key words: Zimbabwe, politics, transformations. W listopadzie 2017 roku w Zimbabwe miał miejsce wojskowy zamach stanu. Główną przyczyną zamachu stanu prócz katastrofalnej sytuacji socjoekonomicznej Zimbabwe, były przeprowadzane od kilku lat przez prezydenta Roberta Mugabe, czystki polityczne w rządzącej ZANU-PF[1] oraz związane z tym odwołanie z funkcji wiceprezydenta Emmersona Mnangagwy. E. Mnangagwa to dawny sojusznik R. Mugabe i rozważany wówczas przez część członków ZANU-PF jako jego następca. Celem działań R. Mugabe było wyeliminowanie prawdopodobnych konkurentów politycznych oraz przygotowanie do objęcia władzy w ZANU-PF i w państwie przez swoją żonę Grace Mugabe. Ta sytuacja zaczęła nie odpowiadać części członkom ZANU-PF, wśród których narastał sprzeciw wobec samego R. Mugabe i jego żony. Doszło do walk frakcyjnych o przyszłą schedę po R. Mugabe między frakcjami: G. Mugabe oraz E. Mnangagwy. Na skutek zaostrzających się walk, w ZANU-PF, E. Mnangagwa na krótko przed zamachem stanu w obawie o swojej bezpieczeństwo udał się do RPA. Należy podkreślić, że to E. Mnangagwa cieszył się poparciem wojska, a jego frakcja w ZANU-PF niejawnie popierała zamach stanu.Na skutek zamachu stanu do kraju powrócił E. Mnangagwa, a dotychczasowi stronnicy R. Mugabe zostali aresztowani, wydaleni z Zimbabwe lub uciekli do sąsiednich państw. Jednak jedną z najważniejszych zmian było doprowadzenie do odsunięcia od władzy, sprawującego długoletnią, niemal dyktatorską władzę, prezydenta R. Mugabe. Początkowo został on osadzony w areszcie domowym, jednak w następstwie wywieranej presji, związanej z wszczętą przeciwko niemu procedurą impeachmentu, zrezygnował z zajmowanych stanowisk. Urząd prezydenta do czasu wyborów powszechnych z 30 lipca 2018 sprawował E. Mnangagwa. Jednak we wspomnianych wyborach zdołał on zdobyć większość głosów i został wybrany prezydentem Zimbabwe[2]. E. Mnangagwa zapowiedział przeprowadzenie wielu reform politycznych i ekonomicznych. W tym w szczególności odwrócenie wprowadzonej przez R. Mugabe w latach 2000-2001 reformy rolnej w następstwie, której wydalono ponad 4000 białych farmerów, na których w rzeczywistości opierała się gospodarka Zimbabwe[3] [„Zimbabwe to return land seized from foreign farmers”, 2020]. Pierwszy farmer wrócił na swoją dawną ziemię jeszcze w 2017 roku [„Zimbabwe to return land seized from foreign farmers”, 2020].Społeczność międzynarodowa, a przede wszystkim mieszkańcy Zimbabwe wiązali ze zmianą władzy duże nadzieje na odbudowę państwa, zwłaszcza ekonomiczną. Niestety żadna radykalna zmiana nie nastąpiła. Złe zarządzanie gospodarką w czasach prezydentury R. Mugabe w dalszym ciągu negatywnie oddziałuje na sytuację socjoekonomiczną. Nie pomogło ponowne wprowadzenie w czerwcu 2019 roku do obiegu dolara Zimbabwe, którego zresztą wartość gwałtownie spadła[4] [„Zimbabwe could be headed for political upheaval as economic and health crises spiral”, 2020]. Dodatkowo, stagnację gospodarczą pogłębiła obecna pandemia COVID-19. Zimbabwe boryka się również z niedoborami żywności, paliwa i sprzętu medycznego z powodu braku twardej waluty na zakup w większości importowanych towarów [„Zimbabwe could be headed for political upheaval as economic and health crises spiral”, 2020]. Około 60% populacji Zimbabwe jest zagrożonych problemem głodu [„Over half of Zimbabwe population threatened by hunger”, 2020]. Spodziewany powrót białych farmerów nie nastąpił w takim stopniu na jaki liczyły lokalne władze. W okresie 26 czerwca-3 sierpnia 2020 roku na skutek wysokiej inflacji zamknięto giełdę w Harare. Aby walczyć z nielegalnym handlem dewizami zawieszono również płatności mobilne, z których w Zimbabwe korzysta ok. 90% społeczeństwa [„Zimbabwe could be headed for political upheaval as economic and health crises spiral”, 2020]. W rezultacie Zimbabwe stoi w obliczu największego kryzysu od ponad dziesięciu lat. Zarysowana powyżej sytuacja oraz wynikająca z niej frustracja społeczeństwa może doprowadzić do kolejnej destabilizacji państwa.W związku z tym jak najbardziej prawdopodobne jest kolejne przesilenie polityczne. Sytuacja socjoekonomiczna państwa oraz niezadowolenie społeczne jasno wskazują, że polityka E. Mnangagwy zawiodła. Prezydent krytykowany jest z dwóch stron. Ze strony polityków opozycyjnej MDC, którzy oskarżają prezydenta E. Mnangagwę i jego sojuszników o osłabianie gospodarki poprzez potajemne transakcje walutowe [„Zimbabwe headed for upheaval, report says”, 2020]. Z drugiej, ze strony wiceprezydenta Constantina Chiwenga[5] i jego stronników w ZANU-PF. Liczą oni, że w obliczu niepowodzeń gospodarczych prezydenta i frustracji społecznej, ZANU-PF wywrze presję na E. Mnangagwa i doprowadzi do jego usunięcia [„Zimbabwe headed for upheaval, report says”, 2020]. Wówczas C. Chiwenga i jego stronnicy będą mogli przejąć władzę w państwie. Sytuacja zdaje się przypominać tę, która miała miejsce w latach 2016-2017 przed zamachem stanu i odwołaniem R. Mugabe. Jak wskazują dostępne źródła, pomiędzy obiema grupami w ZANU-PF trwają obecnie walki frakcyjne oraz przygotowują się one do możliwej walki o władzę, organizując i zbrojąc milicje polityczne na prowincji [„Zimbabwe headed for upheaval, report says”, 2020]. Ponadto, w związku z zapaścią ekonomiczną państwa, faktyczną kontrolę nad gospodarką musiały przejąć siły bezpieczeństwa państwa pod postacią specjalnie powołanego komitetu JOC[6] [„Zimbabwe could be headed for political upheaval as economic and health crises spiral”, 2020]. Sugeruje to prawdopodobieństwo i gotowość do dalszych działań sił bezpieczeństwa, w razie pogłębienia się kryzysu politycznego i ekonomicznego w państwie.Bibliografia:2018,ElectionGuide:RepublicofZimbabwe,[online:] https://www.electionguide.org/elections/id/2771/ [dostęp: 12 grudnia 2020].2020,OverhalfofZimbabwepopulationthreatenedbyhunger,[online:] https://www.trtworld.com/africa/over-half-of-zimbabwe-population-threatened-by-hunger-38525 [dostęp: 12 grudnia 2020].2020,ZimbabweAnnualInflationSoarsto837%StatisticsAgencySays,[online:] https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-08-15/zimbabwe-annual-inflation-soars-to-837-statistics-agency-says [dostęp: 12 grudnia 2020].2020, Zimbabwe could be headed for political upheaval as economic and health crises spiral, [online:]https://www.cnbc.com/2020/07/17/zimbabwe-could-be-headed-for-political-upheaval-as-economic-health-crises-spiral.html [dostęp: 12 grudnia 2020].2020,Zimbabweheadedforupheavalreportsays,[online:] https://www.thestandard.co.zw/2020/07/19/zimbabwe-headed-for-upheaval-report-says/ [dostęp: 12 grudnia 2020].2020,Zimbabwetoreturnlandseizedfromforeignfarmers,[online:] https://www.bbc.com/news/world-africa-53988788 [dostęp: 12 grudnia 2020]. [1] Afrykański Narodowy Związek Zimbabwe-Front Patriotyczny (Zimbabwe African National Union-Patriotic Front).[2] E. Mnangagwa zdobył 50,67% głosów, a jego konkurent Nelson Chamisa z opozycyjnej MDC (Movement for Democratic Change) [„Election Guide: Republic of Zimbabwe”, 2018].[3] Uważa się, że wprowadzona przez R. Mugabe reforma była jedną z przyczyn upadku gospodarki Zimbabwe.[4] Inflacja w Zimbabwe w 2019 roku wyniosła 255,29%. W czerwcu 2020 roku było to 737,3%, a w lipcu 837,53% [„Zimbabwe Annual Inflation Soars to 837%, Statistics Agency Says”, 2020].[5] Były wojskowy, odegrał główną rolę podczas zamachu stanu w listopadzie 2017 roku.[6] Połączone Dowództwo Operacyjne (Joint Operations Command), składające się z szefów organówbezpieczeństwa.

Nota

Polityka Rządu Kanady w kontekście koronawirusa

06.08.2020

W Kanadzie pierwszy potwierdzony przypadek zachorowania na COVID-19, który wywoływany jest przez koronawirusSARS-CoV-2, odnotowano w styczniu br.Jak podało Ministerstwo Zdrowia, była to 50 - letnia osoba, podróżująca z Wuhan do Toronto.Z danych dostępnych na worldometers.info wynika, że na dzień 24 czerwca br., wKandzie zakażonych wirusem było 101, 963 osoby. Z jego powodu odnotowano 8, 454 zgony, wyzdrowiało 64, 704 osoby, a aktywnych przypadków zakażenie wirusem według danych jest 28, 805 osób[1]. W przygotowanym zestawieniu Kanada zajmuje 19 miejsce wśród państw dotkniętych pandemią koronawirusa, ustępując w liczbie zakażeń m.in.: Stanom Zjednoczonym (2,424,493), Brazylii(1,151,479), Rosji(606,881),Ukrainie (306,210), Hiszpanii(293,832), Włochom (238,833), Niemcom (192,778) czy Francji(161,267)[2].Mimo pandemii premier Justin Trudeau nie podjął decyzji o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w całej Kanadzie. Dlaczego? wynikało to z rozmów przeprowadzonych z władzami poszczególnych prowincji, ponieważ wprowadzenie takiego stanu oznaczałoby zwiększenie uprawnień rządu, na rzecz zmniejszenia kompetencji właśnie prowincji Kanady. Dlatego władze nie podjęły decyzji o jego wprowadzeniu, ale w każdej z prowincji na mocy obowiązującego w nich prawa, zostały wprowadzone stany nadzwyczajne. Rząd federalny postanowił powziąć szereg działań mających wspomóc osoby dotknięte wirusem, ale także uchronić gospodarkę przed negatywnymi skutkami wynikającymi z COVID-19. Premier J. Trudeau ogłosił, że rząd zwiększył pomoc dla przedsiębiorców z 82 do 107 mld dolarów kanadyjskich (CAD), z których w postaci 75% finansowane mają być pensje dla pracowników oraz w kwocie do 40 tysięcy CAD udzielane pożyczki dla małych firm. Powyższą kwotę rząd, postanowił przeznaczyć także na świadczenie w wysokości 2 tysięcy CAD - na okres 4 miesięcy, dedykowane osobom, które w związku z pandemią straciły pracę, a nie mają prawa do skorzystania z zasiłku. Do początku maja br., taki wniosek złożyło prawie 8 mln Kanadyjczyków co przełożyło się na wypłatę ponad 28 mld CAD. Ponadto emeryci, otrzymali wsparcie w postaci świadczenia od 300 do 500 CAD, a rząd przeznaczył na ten cel 2,5 mld CAD. Premier J. Trudeau zapewnił także pomoc wszystkim prowincjom w walce z wirusem w wysokości miliona CAD.Na podstawie danych kanadyjskiej agencji rządowej Statistics Canada z dnia 19 czerwca br., możemy zauważyć spadki praktycznie w każdym sektorze gospodarki. Sprzedaż żywności w kwietniu spadła o 13%, ponieważ wirus negatywnie wpłynął na pracę zakładów przetwórstwa mięsnego, co było spowodowane pojawiającymi się zakażeniami. W dodatku wtym samym miesiącu odnotowano spadek sprzedaży ropy naftowej o 46% spowodowany małym zapotrzebowaniem na ten surowiec. Co więcej jak podaje Statistics Canada „Sprzedaż hurtowa spadła w kwietniu o niespotykane dotąd 21,6%, ponieważ czterech na pięciu hurtowników poinformowało, że COVID-19 wpłynął na ich działalność. Łączna sprzedaż w kwietniu wyniosła 49,8 mld USD, najniższy poziom od połowy 2013 r.Podczas gdy wszystkie podsektory odnotowały spadki, niższa sprzedaż związana z samochodami stanowiła ponad 40% całkowitego spadku sprzedaży hurtowej. Sprzedaż pojazdów silnikowych, części i akcesoriów spadła o 65%, ponieważ przestoje i słabszy popyt konsumpcyjny poważnie wpłynęły na działalność”[3]. Ważną gałęzią kanadyjskiej gospodarki jest sektor rybołóstwa, który także potrzebuje pomocy, a pracuje w nim ponad 70 tys. osób. Kanada jest istotnym podmiotem na światowym rynku, ponieważ eksportuje produkty do 140 krajów. W związku z tym premier, ogłosił program dla rybołóstwa o wartości 470 mln CAD, a pieniądze mają być przeznaczone na wsparcie finansowe dla rybaków i ich załóg.Powyższe sytuacje spowodowały drastyczny wzrost bezrobocia w Kanadzie, który objął 3 mln osób. Premier J. Trudeau, zadeklarował wsparcie dla osób, które straciły pracę wzwiązku z COVID-19 oraz zapowiedział powołanie rządowego zespołu mającego przygotować swego rodzaju strategię wyjścia kanadyjskiej gospodarki z kryzysu. Nakłada to na rządzących Kanadą, którzy sprawują władzę w państwie federacyjnym o ustroju politycznym będącym monarchią konstytucyjną z parlamentarno-gabinetowym systemem rządów, obowiązek współpracy między rządem federalnym, a parlamentem. Tak było m.in. podczas prac nad wspomnianym powyżej pakietem pomocowym, kiedy to po burzliwej dyskusji parlament zaakceptował plan dla gospodarki. Kwestią sporną był jednak przepis na podstawie, którego rząd otrzymałby czasowe prawo pozwalające na pożyczanie pieniędzy oraz wprowadzanie podatków bez zgody wyrażonej właśnie przez parlament. W toku dyskusji Premier J. Trudeau ostatecznie wycofał się z tego przepisu.Gospodarka kanadyjska tak jak gospodarki innych państw znalazła się w trudnej sytuacji. Stąd w tym kontekście niezwykle ważna jest polityka władz państwowych, ponieważ bez odpowiedniego wsparcia rządowego nie tylko Kanada, nie będzie w stanie poradzić sobie ze skutkami koronawirusa. Utrzymanie miejsc pracy oraz wsparcie dla różnych sektorów gospodarki stały się priorytetami rządów na całym świecie.[1]Strona główna worldometer, Covid-19 CoronawirusPandemic, worldometers.info, https://www.worldometers.info/coronavirus/#countries (dostęp: 24.06.2020 r.)[2]Tamże.[3]Strona główna Statistics Canada, Canadian Economic Dashboard i COVID-19, https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/71-607-x/71-607-x2020009-eng.htm?HPA=1 (dostęp: 24.06.2020)